×

هشدار

خطا در بارگذاری کامپوننت: com_imagerecycle، کامپوننت پیدا نشد

تشریح کامل گوارش انسان به صورت بازی

با عرض سلام خدمت همکاران و دانش آموزان کنکوری عزیز .

بحث مهمی از زیست شناسی کنکور را بررسی می کنیم .

در انیمیشن زیر به طرز زیبایی نحوه ی گوارش و جذب مواد مختلف در بخشهای مختلف روده بررسی شده است تا شما راحت تر برای کنکور ای نبحث را یاد بگیرید .

در آخر مقاله بازی ای بسیار زیبا تعبیه شده است که تمام مراحل گوارش را می توانید با مواد مختلف آزمایش کنید و به دقت آن ها را به خاطر پسپارید و هرگز در کنکور فراموش نکنید .

غذاهایی که ما می خوریم از ترکیبات مختلفی ساخته شده اند. یک غذا می تواند همزمان چند ترکیب مختلف داشته باشد.مثلاً ماهی که از چربی و پروتئین و . . . ساخته شده است که در حالت کلی این ترکیبات مختلف را می توانیم در چند گروه اصلی قرار دهیم :

1. کربوهیدراتها

2. پروتئین ها  

3. چربی ( در واقع لیپیدها که در کتاب سال دوم چربی بررسی شده)

4. ویتامین ها

5. مواد معدنی

6. آب

* انیمیشن مقابل فایل ویدئویی سنگین نیست و فایل فلش است و حجمی ندارد و بعد از پلی کردن آن سریعاً فیلم را می بینید و لازم نیست منتظر لود شدن آن بمانید چون حجمش در حدود 600 کیلوبایت است .

ضمناً بعد از دید این انیمیشن می توانید بازی آخر این مطلب را انجام دهید که خیلی در یادگیری مؤثر است .

 

کربوهیدرات ها :

یا همان قند ها ترکیباتی هستند که می توانند نقش های مختلفی داشته باشند.

انواع مختلفی از کربوهیدراتها را داریم ، مونوساکاریدها ساده ترین کربوهیدراتها می باشند.

مونوساکاریدها می توانند به عنوان منبع انرژی مورد استفاده قرار گیرند(در تنفس سلولی) یا می توانند در ساختار پلی ساکاریدی مانند سلولز ( پلی ساکارید ساختمانی ) بکار روند.

گروه دیگر دی ساکاریدها هستند . اینها نیز عمدتاً نقش انرژی زایی دارند و از ترکیب مونوساکاریدها با هم طی فرآیند سنتز آبدهی ایجاد می شوند.

گروه دیگر پلی ساکاریدها هستند. این گروه در حالت کلی دو نقش در جانداران دارند :
1

1 ) نقش ساختاری ( سـلولز و کیـتین و یا در غشای پایه . . .  )

2 ) نقش ذخیره ای ( گلیکوژن در جانوران و نشاسته در گیاهان )

دقت بفرمایید که همواره سلولز نقش ساختاری ندارد ، مثلاً باکتری های ساکن روده می توانند از آن به عنوان منبع انرژی استفاده کنند.
گوارش کربوهیدرات ها از دهان شروع می شود ( هم شیمیایی و هم مکانیکی ) و تا روده ادامه می یابد .

 پروتئین ها :

جزو مهمترین ترکیبات آلی بدن محسوب می شوند . 20 نوع آمینواسید که در همه ی موجودات زنده مشترک هستند با ترتیبهای متفاوتی به هم متصل می شوند و زنجیره های پلی پپتیدی را بوجود می آورند .

زنجیر یا زنجیره های پلی پپتیدی پیچ و تاب خورده و شکل فضایی خاصی بوجود می آورند که به آن پروتئین می گویند .
2

پروتئین ها نقش های متفاوتی دارند و باعث انجام همه ی کارهای درون سلول ها می شوند .

وقتی غذایی حاوی پروتئین می خوریم گوارش مکانیکی آن از دهان و گوارش شیمیایی آن از معده شروع می شود .

پروتئین بعد گوارش و تبدیل شدن به آمینو اسید جذب روده ی باریک می شود .

 شکل مقابل مراحل گوارش پروتئین ها را به دقت بررسی کرده . . .

 منشا پروتئین های موجود در روده : 

1 . پروتئین های غذا

2 . پروتئین های ترشحات لوله گوارشی ( آنزیم ها و . . . )

3 . پروتئین های سلولهای مرده و جدا شده ی بافت پوششی روده

نکته: پروتئاز پانکراس هم پپتید می سازد و هم آمینو اسید.

نکته: آنزیم های روده با قدرت بیشتر و میزان بیشتری آمینواسید می سازند.

چربی ها :4

گروهی از لیپیدها هستند . این گروه برخلاف کوتین درشت مولکول نیستند .

چربی ها از 3 اسید چرب و 1 مولکول گلیسرول ساخته شده اند . 3 اسید چربی که در ساختار هر مولکول چربی بکار رفته ممکن است متفاوت باشند .

گوارش مکانیکی چربی ها مانند پروتئین و کربوهیدرات ها از دهان ولی گوارش شیمیایی آنها از روده باریک ( دوازدهه ) شروع می شود .3

نکته : تری گلیسیرید ها در شبکه آندوپلاسمی صاف و با واکنش سنتز آبدهی ساخته می شوند . ( سه واکنش سنتز آبدهی و آزاد شدن 3 مولکول آب )
نکته : سطح خارجی مویرگهای خونی روده ، مانند سایر مویرگها با لایه ای از پلی ساکارید ( غشای پایه ) پوشیده شده است ، که مانع ورود مولکولهای چربی به خون می شوند .

این در حالی است که در مویرگهای لنفی این لایه وجود ندارد . ( مویرگهای لنفی غشایه پایه ندارند )

ویتامین ها :

مواردی که در اینجا و بعداً بحث می کنیم در دانشگاه ریز مغذی نام دارند .

ویتامین ها خود به دو نوع محلول در آب ( اکثر ویتامینها ) و محلول در چربی تقسیم می شوند . 

در این قسمت ما ویتامین ها را تقسیم بندی کرده و روشهای جذب آنها را بررسی کرده ایم :

1 - K, A, D, E

* محلول در چربی هستند و همراه چربی جذب می شوند . ( ورود به رگ لنفی ) 

* در روده بزرگ ویتامین K جذب خون می شود .

2 - سایر ویتامین ها :

*ب12 : جذب به کمک فاکتور داخلی معده ( ناقل پروتئینی برای اسکورت ویتامین ب12 ) ===> مصرف انرژی

* بقیه ویتامین‌ها ی محلول در آب ===> جذب مویرگهای خونی روده از طریق انتشار

 نکته ویتامین‌ های محلول در آب :

1- ویتامین ب 1  ( تیامین ) به آنزیم تبدیل کننده پیروات 3 کربنه به استیل کوآنزیم A کمک می کند .

2- ویتامین ب 2 ( ریبوفلاوین ) بخشی از FAD

3- ویتامین ب 3 ( نیاسین )  بخشی از +NAD  و +NADP

4- ویتامین ب 6 ( پیریدوکسین ) در متابولیسم آمینواسیدها نقش دارند .


5- ویتامین ب 5 ( اسید پانتوتنیک ) بخشی از کوآنزیم A

6- ویتامین ب 9 ( فولیک اسید ) در ساخت گلبول قرمز نقش دارد

7- ویتامین ب 12 در ساخت گلبول قرمز (فقدان ← کاهش تعداد گلبول قرمز)

8- بیوتین ویتامین ب7 ( کوآنزیم R ، ویتامین H ، فاکتور W )

9- ویتامین C ( آسکوبیک اسید )

نکته : بتاکاروتن در بدن به ویتامین A تبدیل می شود .

نکته : ویتامین D باعث جذب کلسیم در روده ی بزرگ می شود .

ترکیبات معدنی :

ترکیبات مهم دیگری که بدن به آنها نیاز دارد و باید آنها را جذب کند ترکیبات معدنی اند .

وقتی ماهی دودی می خوریم یا نمک به غذا زده و آنرا میل می کنیم در واقع ترکیبات معدنی را وارد دستگاه گوارش می کنیم .

البته ترکیبات معدنی در خیلی غذاها ( تقریبا همه ) وجود دارند .

در زیر چند نکته ی مهم که بهتره ( واجبه !!! ) در مورد ترکیبات معدنی بدانید برایتان آماده کرده ایم :

1- چند مثال از مواد معدنی : سدیم ، بی کربنات ها و فسفات حاصل از تجزیه نوکلئوتیدها و . . .

2- روش جذب مواد معدنی : انتشار یا انتقال فعال ( انتقال سدیم که به هر دو شکل انجام می گیرد )

3- محل جذب مواد معدنی : روده ی باریک و بزرگ

آب : 

ترکیب آخری که با هم بحث می کنیم آب است .

در مورد آب یک قانون کلی برای جذب داریم بنام اسمز .

جذب آب در روده منحصراً از قوانین اسمز تبعیت می کند . یعنی سلولهای پوششی استوانه ای ریز پرزدار روده داری غشا هستند .
در دو طرف این غشا ( داخل سلول و داخل مجرای روده ) دو نوع مایع داریم که غلظت آبشان متفاوت است .

حالا اگر غلظت آب در روده بیش از داخل سلول باشد آب وارد سلول می شود .

نکته : با جذب سدیم رقت آب در داخل مجرای روده افزایش می یابد و این امر در جذب آب به روش اسمز موثر است .

 

توضیحات از دکتر الیاس فداکار 

انیمیشن از آقای زرافشانی

تنظیم از محمد قاسمی

تمامی حقوق این مقاله متعلق به مؤلف آن است و هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع نیز خلاف به حساب می آید و شرعاً حرام است

e-max.it: your social media marketing partner

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

Phonenumber
logo-samandehi